Kapalin - często z nisko opadającym rondem, zaopatrzonym w wizury, występuje także z klasycznym, szerokim rondem jak i z rondem profilowanym, mocno opadającym po bokach i z tyłu, z przodu unoszącym się dla zapewnienia dobrej widoczności. Nadal może być noszony na kaptur kolczy, choć jest rzadziej używany. Często stosowany z podbródkiem (w takim wypadku nie używa się kaptura kolczego), albo też z samym kołnierzem kolczym, rodzajem kolczego obojczyka. Bywa, że sam hełm i wysoki kołnierz przeszywanicy zewnętrznej traktowane są jako wystarczająca osłona głowy i szyi.



XVw

Kapalin zazwyczaj nosi się nieco odchylony do tyłu, dla stworzenia dobrego pola widzenia. Często rondo z tyłu jest dłuższe dla stworzenia czegoś w rodzaju nakarczka. Bywa też, że wydłużana jest przednia część ronda, jest to jednak rzadsze zjawisko. Tu wyobrażono kapalin z kołnierzem kolczym zwanym czasem obojczykiem. Taki kołnierz zaopatrzony jest w pikowany kołnierz. Żołnierz nosi pod kapalinem krótką, małą czapeczkę płócienną, wchałniającą pot i chroniącą przed otarciem przy długotrwałym używaniu hełmu.



1450

Kapalin z wizurą. Tu - noszony na kaptur kolczy. Rondo jest dosyć mocno odgięte, wizura pojedyncza. Grań najczęściej przebiegała wzdłuż całej osi podłużnej hełmu. Rys. Wojciech Wasiak. Zbrojownia zamku Churburg.



Po ok. 1465

Kapalin z podbródkiem. Dzwon ze skręconym kanelowaniem, podbródek folgowy. Znakomita osłona głowy i twarzy, zapewniająca dobrą widoczność i dostęp dużej ilości powietrza, co jest nie bez znaczenia przy intensywnym wysiłku. Podobny hełm wyobrażono na przedstawieniu żołnierza rzymskiego prowadzącego Chrystusa (Ołtarz Augustiański 1468, Kraków, Muzeum Narodowe). Trudno powiedzieć na ile taka forma hełmów podkreślająca złowrogość żołnierzy wypływa z fantazji autora, a na ile inspirowana jest autentycznymi egzemplarzami, takimi jak wyobrażony kapalin burgundzki. Rys. Wojciech Wasiak. Na podstawie egzemplarza z Metropolitan Museum w Nowym Jorku.



1467

Kapalin z oddzielnymi wizurami, opracowany na podstawie obrazu ukazującego podróżujących zbrojnych. Kaptury mocno okrywające twarz oraz inne ciepłe odzienie zdają się sugerować chłodną porę roku. Ilustracja przedstawia jednego z owch podróżujących zbrojnych. Rys. Wojciech Wasiak. Rekonstrukcja na podstawie: Ołtarz Trójcy Świętej, Katedra, Wawel, Kraków.



1480

Głęboki kapalin, niskie rondo chroni lepiej głowę, widoczność do przodu jest dosyć dobra, ze względu na uniesienie ronda nad oczami. Tu - noszony bez żadnych dodatkowych zabezpieczeń, żołnierz posiada tylko wysoki, sztywny kołnierz przeszywanicy wierzchniej. Rekonstrukcja na której został oparty ten rysunek, pod pewnymi względami przypomina kapalin z Rodos, jednak nie posiada tak mocno uniesionego z przodu ronda. Najprawdopodobniej więc mimo podobieństwa, pierwowzorem był inny hełm. Rys. Wojciech Wasiak, za rekonstrukcją St. George Company.



1490

Kapalin z podbródkiem - znakomita osłona twarzy i głowy. Właściwie niewiele różni się od zestawu salada plus podbródek, zwłaszcza, że salady często nie posiadały ruchomej zasłony. Z Zdzisław Żygulski Jr. "Broń w dawnej Polsce na tle uzbrojenia Europy i Bliskiego Wschodu" PWN, Warszawa 1975.




Serdeczne podziękowania za powyższy materiał należą się dla Wojtka Wasiaka i Bractwa Rycerskiego na Zamku w Łęczycy. Wszystkie załączone rysunki pochodzą z poradniczka i regulaminu uzbrojeniowego Bractwa Rycerskiego na Zamku Królewskim w Łęczycy.



Powrót do strony głównej


Ubezpieczenie Olsztyn | Archiwum | Ubezpieczenie Olsztyn