Misiurka



Była rodzajem hełmu pochodzenia wschodniego, złożonego z dzwonu w formie żelaznej lub miedzianej płytkiej miski, będącej segmentem kuli (często bogato zdobionej w stylu orientalnym), umieszczonej wewnątrz czapeczki, pełniącej rolę wyściełania, oraz przymocowanego do dzwonu czepca kolczego, zupełnie otwartego z przodu; okrywał on kark i ramiona oraz czoło i uszy. Misiurki używano na Wschodzie w XV - XVII wieku na Kaukazie do XIX wieku, w Polsce od XVI wieku do I połowy XVIII wieku przez jazdę pancerną. Na początku XVII wieku, za panowania Zygmunta III Wazy, listy przypowiednie dla rotmistrzów mówiły: "Rotmistrze mają mieć roty kozackie, po sto koni pod chorągwią, w pancerzach, w misiurkach, ze strzelbami dobremi". Sebastian Cefali w 1665 roku tak pisał: "Kozacy jest to lekko uzbrojona jazda szlachecka. Noszą kolczą zbroję, na głowie misiurkę, od której siatka żelazna spada na ramiona i podpina się pod brodą". Z kolei A.M. Fredro tak pisał w "Traktacie o porządku wojennym" z 1660 roku: "Miasto zaś misiurki, małego szyszaka miąższą płótnem przeszywanego". Typowa misiurka polska składała się ze stalowego, gładkiego i kolistego dzwonu, charakteryzującego się nieznaczną wypukłością o średnicy około 15 cm. Dzwon ten miał na szczycie kółeczko służące do zawieszania hełmu. Do dzwonu przymocowywano czepiec kolczy z kółek wykonywanych z lekko spłaszczonego drutu, spawanych i łączonych na jeden nit na zmianę (średnica kółka wynosiła około l cm). Czepiec ten miał przeciętnie 40 cm długości (na czole 10 do 14 cm) i ważył 80—140 gram. Wschodnie misiurki zostały w Polsce, jak zresztą i na Węgrzech, przejęte żywcem bez żadnych zmian. Robiono je w Polsce, lub też noszono wschodnie, zdobyczne lub nabyte. Misiurki mają dzwony zdobione w najrozmaitszy sposób, żłobkowane ukośnie, nabijane złotem, grawerowane, zdobione płytkami srebrnymi z nielowanym ornamentem itd. Obok tego spotykamy też dużo zupełnie gładkich. H. Sienkiewicz w "Panu Wołodyjowskim" pisał: "Obaj natarli na siebie w środku pola. Chciał pan Muszalski siłą swą wielką się popisać i żywcem Hamdiego pochwycić, więc podbiwszy mu silnym cięciem od dołu bułat w górę, sczepił się z nim, jedną ręką pochwycił go za gardło, drugą za ostrze misiurki i ciągnął potężnie ku sobie". Nazwa misiurka pochodzi od arabskiego misr, czyli Egipt.






Cofnij
Menu

Ubezpieczenie Olsztyn | Archiwum | Ubezpieczenie Olsztyn