Ubiór w Europie Wschodniej

Na ubiór Europy Wschodniej wywarły wpływ przemiany zachodzące w Azji, związane z upadkiem cesarstwa bizantyjskiego. Przed XII wiekiem w trzech regionach Azji, mianowicie w południowych Chinach, w Indochinach oraz w państwach środkowych i południowych Indii, gdzie nie dotarły wędrówki ludów i wojny nawiedzające inne części kontynentu, panował dobrobyt i dzięki wzajemnym kontaktom i prężnej gospodarce morskiej kwitła kultura artystyczna. Cywilizacja Azji Południowej, zaawansowana i dynamiczna, stanowiła przeciwieństwo prymitywnej i statycznej cywilizacji północno-azjatyckich koczowników, stepowych pasterzy i myśliwych, której trzy główne grupy: turecka, mongolska i tunguska, rozlały się po bezkresnych połaciach północnej Azji. Z jednego z tych mongolskich plemion, zamieszkujących ziemie leżące na zachód od jeziora Bajkał, wywodził się Czyngis-chan, który, na początku XIII wieku, ze stu pięćdziesięcioma tysiącami konnych żołnierzy najechał północne Chiny, później środkową Azję, a następnie dotarł do Krymu i do ujścia Dunaju. Grabiąc i mordując, rozciągnął mongolskie panowanie na ogromnym terytorium, w XIII wieku powiększonym o południowe Chiny i Ruś, rozciągającym się po Damaszek i Bagdad (1255 r.). Sytuacja uległa zmianie na skutek walk toczonych między Mongołami, muzułmanami i chrześcijanami; od mongolskiego imperium odłączyła się Ruś oraz Azja Centralna, która, za sprawą tureckich feudałów, powróciła na łono Islamu. Tureckie najazdy sięgały coraz dalszych obszarów Europy Wschodniej, by w końcu napotkać na bardziej lub mniej zdecydowany opór państw chrześcijańskich, z jednej strony POLSKI i Węgier, a z drugiej Serbii i Bułgarii; te ostatnie w końcu (1485 r.), podobnie jak cesarstwo bizantyjskie, padły pod naporem imperium osmańskiego, nawróconego na islam pod koniec XIII wieku. W ciągu dwóch stuleci fala ludów mongolskich, a następnie tureckich, zalała prawie całą Azję i część Europy, siłą rzeczy upowszechniając niektóre elementy swojej cywilizacji i wnosząc pewne formy azjatyckie do stroju Słowian, Węgrów i Greków. Na ubiór europejski wywarł wpływ zwłaszcza jeden strój, mianowicie azjatycki kaftan. Było to okrycie wierzchnie z długimi rękawami, sięgające do kostek, rozszerzone u dołu, występujące w wielu odmianach, różniących się w zasadzie szczegółami. Mongolska Złota Orda stopniowo podbiła całą europejską część Rosji. Bojarzy porzucili wówczas bizantyjską tunikę na rzecz stroju najeźdźców i nosili, nawet po odzyskaniu niepodległości w czasach Iwana III, koszulę, kaftan z prostym lub ukośnym otwartym kołnierzem, a na wierzchu drugi długi kaftan z bufiastymi rękawami zebranymi w nadgarstku lub luźnymi, powiewającymi. POLACY przejęli kaftan ze Wschodu, być może za pośrednictwem Węgier, naśladując zdobyte na wrogach kaftany paradne. Od końca XIV wieku nosili kaftan wierzchni zwany żupanem, zapinany po szyję na guziki. Na Węgrzech, gdzie ludność miejscowa wymieszała się z najeźdźcami, pierwsi królowie z dynastii Andegawenów od XIV wieku łączyli tradycje kultury wschodniej i zachodniej. Ich państwo rozciągało się aż po Dunaj i Morze Czarne oraz na teren Dalmacji. Natomiast w dawnym cesarstwie wschodniorzymskim, w okresie powolnego schyłku, między restauracją w 1261 a upadkiem Bizancjum w 1453 roku, dawny strój cesarski był coraz rzadziej noszony na dworze i poza nim. Tradycyjne ubiory, wywodzące się z Azji Mniejszej, pozostawały w użyciu jedynie wśród warstw uboższych, chociaż i w nich coraz silniej zaznaczały się wpływy strojów tureckich. Zaraz po zdobyciu Konstantynopola Mahomet II uczynił zeń siedzibę swego dworu, który niebawem zasłynął z przepychu. Jeżeli nawet ubiór azjatycki w ciągu XIV i XV wieku upowszechnił się na znacznych obszarach Europy Wschodniej, zarówno dzięki kontaktom pokojowym, jak i działaniom wojennym, to na Zachód docierał on wyłącznie szlakami handlowymi. Swoje znaczenie zachował długi szlak morski, którym, od czasu wypraw krzyżowych, wschodnie wyroby trafiały do Europy, pomimo konfliktu między państwami chrześcijańskimi a muzułmańskimi. Do europejskich portów docierały nie tylko orientalne tkaniny, lecz także kupcy ze Wschodu, portretowani w Wenecji przez Carpaccia i Belliniego. Również europejscy kupcy trafiali do Azji - Bertrandont de la Broqueliere, doradca księcia Burgundii, spotkał w Damaszku słynnego bankiera i zaufanego króla Karola VII — Jacques'a Coeura. Orientalne stroje wykorzystywane były w różnych sytuacjach — hrabia Nevers, więziony w Adrianopolu i Gallipoli, posłał turecki strój młodemu Filipowi Dobremu; bizantyjski cesarz Manuel Paleolog wjeżdżał do Paryża, w 1400 roku, w stroju z białego jedwabiu, a odziany na sposób wschodni był na ślubie hrabiego Clermont z pierworodną córką. księcia de Berry. We wszelkich misteriach występowały postacie Turków i Maurów, a malownicze orientalne figury pojawiały się w rzeźbiarskich i malarskich wyobrażeniach. Tak więc, na skutek rozlicznych kontaktów politycznych, gospodarczych i artystycznych, do Europy przenikały wschodnie materiały, formy i ornamenty, wielokrotnie przekształcane i imitowane w późniejszym okresie.





Cofnij
Menu

Ubezpieczenie Olsztyn | Archiwum | Ubezpieczenie Olsztyn